Nasza Patronka

 

B I O G R A F I A

   Michalina Chełmońska-Szczepankowska urodziła się 17 września 1885 roku w Warszawie w rodzinie z tradycjami literackimi i artystycznymi. Ojciec Stanisław Chełmoński - naczelnik stacji PKP w Mińsku Mazowieckim spokrewniony z malarzem Józefem Chełmońskim, przekazał Jej wrażliwość na to, co subtelne i piękne, zaś matka Jadwiga z Przystańskich nauczyła pracowitości i wytrwałości.
   Niewątpliwie tradycje rodzinne wywarły największy wpływ na Jej zainteresowania poezją oraz określiły patriotyczne ideały. W roku 1907 Rodzice Jej przenoszą się z Warszawy do Mińska Mazowieckiego. W tym czasie studiowała polonistykę, otrzymując prawo nauczania - rozpoczyna swą pierwszą pracę zawodową jako nauczycielka na pensji (gimnazjum) p. Grochowskiej w Mińsku Mazowieckim. Następnie w latach 1912 -1918 wykłada język polski w gimnazjum żeńskim w Mińsku Mazowieckim przy ul. T. Kościuszki.
   W roku 1914 wyszła za mąż za Jana Szczepankowskiego, kierownika w fabryce K. Rudzki i Spółka w Mińsku Mazowieckim. W ciężkim okresie pierwszych lat wolności obejmuje kierownictwo szkoły we wsi Rzakta, gmina Mińsk Mazowiecki, następnie kieruje i uczy dzieci w szkole w Stojadłach. W tym czasie wychowuje troje swoich dzieci: Henryka, Antoniego i Wandę i ma na swym utrzymaniu Matkę.
   Wykazując się wynikami w pracy nauczycielskiej i organizatorskiej, Kuratorium Oświaty przenosi ją jeszcze trzy razy na trudne, pionierskie stanowiska w powiecie Mińsk-Mazowiecki: w roku 1924 do wsi Dłużka, w roku 1926 do wsi Budy Przytockie i w roku 1928 do wsi Królewiec, gdzie jako kierowniczka szkoły kończy swą pracę zawodową w 1932 roku. Ciężka praca w bardzo prymitywnych warunkach tak wyczerpała jej siły, że po 25 latach nauczania zmuszona była przejść na zasłużoną emeryturę. W roku 1928 zostaje odznaczona medalem 10-lecia Odzyskania Niepodległości, a 11 listopada 1932 roku medalem za długoletnią służbę nauczycielską. Przy swej pracowitości i zdolnościach opanowała cztery języki obce jak: rosyjski, francuski, niemiecki i łacinę. Poza pracą i obowiązkami rodzinnymi zawsze znalazła chwilę wolna, aby zgłębiać literaturę piękną: polską i obcą. Toteż drugim jak gdyby światem, który uskrzydlał jej osobowość i kazał zapomnieć o trudach życia - była poezja. Od wczesnej młodości pisała wiersze. Pierwsze jej utwory ukazały się w druku w tygodniku "Zorza" pod red. B. Brzezińskiej. W roku 1909 ukazał się zbiór wierszy pod tytułem "Ranna rosa". Następnie nakładem księgarni M. Arcfa wychodzi w 1910 roku zbiór jej wierszy zatytułowany "Wiosną i latem", a biblioteka im. B. Prusa w Warszawie wydała w roku 1921 książkę pt. "Piosenki z dziejów naszych" - druk Księgami Ludowej, gdzie wśród wierszy wybitnych poetów są. również wiersze Michaliny Chełmońskiej-Szczepankowskiej. Jest również stałą autorką "Mojego pisemka" pod red. Marii Buyno - Arctowej oraz "Płomyka" i "Płomyczka" pod red. H. Radwanowej. Pisze stale wiersze do "Świerszczyka" i "Rycerza Niepokalanej". Są. również tłumaczenia wierszy z języka rosyjskiego i francuskiego.
   Poezja Michaliny Chełmońskiej-Szczepankowskiej odznacza się wielkim liryzmem, subtelnym opisem przyrody, głębokim przywiązaniem do ludu wiejskiego, szczerym uczuciem religijnym, słowem silnym zabarwieniem emocjonalnym.
   Dla młodych pokoleń wiersze Jej pozostaną, nie więdnącymi kwiatami uczuć to płomiennych i patriotycznych, to cichych i bogobojnych. Poza swą działalnością autorską, znajdowała czas na życie społeczne i charytatywną pomoc. W każdej szkole, która, prowadziła zakładała biblioteczki, szerzyła oświatę pozaszkolną wśród rolników. Wiele swych książek ofiarowała na rzecz wiejskich biblioteczek. Znana była ze swej dobroci. W czasie okupacji wspierała rada i pomocą, ludzi dotkniętych tragicznym losem hitlerowskiej przemocy. Pomagała młodzieży w tajnym nauczaniu języka polskiego, rosyjskiego i niemieckiego oraz pożyczała książki ze swej prywatnej biblioteki.
   Po odzyskaniu niepodległości podupadła na zdrowiu, ciągle jeszcze pisała wiersze. Nawiązywała nowe kontakty z wydawnictwami dla dzieci i młodzieży. Jej praca autorska trwała do roku 1952. Pozostały po Niej liczne wiersze w tygodniach dla dzieci i młodzieży z okresu międzywojennego i pierwszych lat po wojnie, rękopisy poezji, listy od wydawców, sporo książek rzadko spotykanych na rynku księgarskim.
   W poezji swojej Michalina Chełmońska-Szczepankowska podejmowała niejednokrotnie te tematy i wątki, które jej krewny, genialny malarz Józef Chełmoński tworzył na swoich płótnach. Wszystko to świadczy jak bardzo była związana z poezją i z ludem. Utrwalała to, co było piękne, co odczuła swą wrażliwą naturą, duszą.
   Dnia 5 marca 1953 roku Michalina Chełmońska-Szczepankowska, szlachetna Polka i gorąca patriotka zakończyła pracowite i ofiarne życie, cicho i świątobliwie odchodząc z tego świata.

Biografia pochodzi z roku 1985

Henryk Szczepankowski-Chełmoński - syn Poetki - ur. 1915 - zm. 1986

Kalendarium

K A L E N D A R I U M

17-09-1885

W Warszawie urodziła się Michalina Józefa Chełmońska, córka Stanisława Chełmońskiego i Jadwigi z Przystańskich. Wychowała się w rodzinie z tradycjami literackimi i artystycznymi. Po ojcu, naczelniku stacji PKP w Mińsku Mazowieckim, notabene spokrewnionym z malarzem Józefem Chełmońskim, odziedziczyła wrażliwość na to, co subtelne i piękne, zaś matka nauczyła ją pracowitości i wytrwałości.

1903 - 1906

Studiuje w Warszawie polonistykę i języki obce: rosyjski, niemiecki, francuski, łacinę.

1906

Otrzymuje prawo nauczania, czyli tzw. patent.

1907

Pierwsze wiersze ukazały się w druku w tygodniku "Zorza" pod redakcją Barbary Brzezińskiej.

1907 - 1908

Rodzice wraz z dziećmi przenoszą się z Warszawy do Mińska Mazowieckiego.

1908

Wydaje - nakładem Księgarni Polskiej w Warszawie - zbiór wierszy pt. "Ranna rosa" /debiut poetycki/.

1909 - 1912

Podejmuje pierwszą pracę zawodową jako nauczycielka w Prywatnej Dwuklasowej Szkole Jadwigi Dmowskiej w Mińsku Mazowieckim.

1910

Wychodzi zbiór wiersz pt. "Wiosną i latem" nakładem Księgarni Michała Arcta w Warszawie.

1910 -1950

Pisze wiersze do tygodników: "Moje Pisemko" pod red. Marii Buyno - Arctowej oraz do "Płomyka" i "Płomyczka" pod red. Heleny Radwanowej. Zamieszcza również wiersze w "Świerszczyku" i "Rycerzyku Niepokalanej". We wspomnianych pismach publikuje także własne przekłady wierszy poetów rosyjskich i francuskich.

1912 - 1952

Utrzymuje stałe kontakty z Wydawnictwami i Redakcjami tygodników dla dzieci i młodzieży m.in. z wydawnictwem Michała Arcta w W-wie, Towarzystwem Wyd. "Świat" w W-wie, Drukarnią Józefa Sikorskiego w W-wie, Wyd. im. Osolińskich we Lwowie, Państw. Wyd. Książek Szkolnych we Lwowie, tyg. "Młody Polak" w W-wie, tyg. "Przyjaciel dzieci" w W-wie pod red. Janiny Porazińskiej. Współpracuje także z dr Juliuszem Saloni z Warszawy i dr Antonim Mikulskim z Krakowa.

1912 - 1918

Uczy na pensji w Prywatnym Siedmioklasowym Żeńskim Zakładzie Naukowym Marii Grochowskiej w Mińsku Mazowieckim.

1914

Wychodzi za mąż za Jana Szczepankowskiego, kierownika rachuby w fabryce "Konstanty Rudzki i Spółka" w Mińsku Mazowieckim.

1915 - 1935

Wychowuje sama troje swoich dzieci: Henryka, Antoniego, Wandę i ma na utrzymaniu matkę.

1918 - 1920

Wykłada język polski w Gimnazjum Żeńskim w Mińsku Mazowieckim przy ul. T. Kościuszki.

1919 - 1920

Nauczycielka Publicznej Szkoły Powszechnej w Rzakcie w pow. Mińsk Mazowiecki.

1920 - 1924

Nauczycielka Publicznej Szkoły Powszechnej w Stojadłach w pow. Mińsk Mazowiecki.

1921

Wydanie książki pt. "Piosenki z dziejów naszych" nakładem biblioteki im. B. Prusa w Warszawie, druk Księgarni Ludowej, gdzie wśród wierszy wybitnych polskich poetów są również wiersze Michaliny Chełmońskiej-Szczepankowskiej.

1924 - 1926

Nauczycielka Publicznej Szkoły Powszechnej w Dłużce w pow. Mińsk Mazowiecki.

1926 - 1928

Nauczycielka Publicznej Szkoły Powszechnej w Budach Przytockich w pow. Mińsk Mazowiecki.

1928 - 1932

Kierowniczka Publicznej Szkoły Powszechnej w Królewcu w pow. Mińsk Mazowiecki.

1928

Odznaczona Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości.

1938

Odznaczona Medalem za długoletnią służbę nauczycielską /wręcz pionierską zdaniem syna poetki Henryka Szczepankowskiego-Chełmońskiego/.

1939 - 1945

Pomaga młodzieży w tajnym nauczaniu języka polskiego, rosyjskiego i niemieckiego oraz pożycza książki ze swej prywatnej biblioteki.

05-03-1953

Zakończyła swoje pracowite, ofiarne życie i cicho, bardzo cicho odeszła. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Mińsku Mazowieckim. Pozostały po poetce liczne wiersze /ok. 1500/, opowiastki i utwory sceniczne dla dzieci oraz zagadki, listy od wydawców oraz sporo książek rzadko spotykanych na rynku księgarskim.

Bełchatów - 2008 r.

opracował: Piotr Szczepankowski-Chełmoński

<<   Październik   >>
NiPoWtŚrCzPtSo
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
MAPA SERWISU
STATYSTYKA